Firmy rodzinne

Czy firmy rodzinne czeka rewolucja podatkowa? Prowadzenie rodzinnego biznesu to wciąż bardzo popularna w Polsce forma aktywności gospodarczej. Niesie ona za sobą wiele korzyści jak choćby zaufany krąg współpracowników. Niesie z sobą jednak również wiele niuansów podatkowych, które nie występują przy prowadzeniu biznesu przez niespokrewnionych partnerów.

W ostatnim czasie w mediach pojawiają się informacje o planowanych mniej lub bardziej skonkretyzowanych zmianach w zakresie podatków. Spróbujmy prześledzić najważniejsze z tych zmian i odpowiedzieć na pytanie w jakim stopniu dotkną one firm rodzinnych.

Jednolity plik kontrolny –wchodzi w życie od 1 lipca 2016 r.
Od 1 lipca 2016 organy podatkowe uzyskają nowe narzędzie pozwalające na dokonywanie precyzyjnej kontroli ksiąg oraz dowodów księgowych podatnika w postaci Jednolitego Pliku Kontrolnego(JPK). JPK umożliwi uzyskanie przez organy podatkowe, po skierowanym do podatnika żądaniu, danych z ksiąg podatkowych w ujednoliconej formie elektronicznej.

Wymóg dostosowania swoich systemów księgowych do formatu JPK dotyczy w pierwszej kolejności dużych przedsiębiorców w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Dla mikro, małych i średnich przedsiębiorców wprowadzony został okres przejściowy do lipca 2018 r. dopiero po tej dacie będą zmuszeni wprowadzić zmiany w swoich systemach. W praktyce oznacza to, że kontrole będę przebiegały znacznie szybciej, bez zbędnej papierologii i niepotrzebnego angażowania czasu podatnika.

Z drugiej jednak strony organy podatkowe uzyskają bardzo duży dostęp do danych księgowych i nie tylko podatnika oraz będą mogły na bieżąco śledzić transakcje przez nich dokonywane. JPK to także znacznie szybsze kontrole krzyżowe u naszych kontrahentów i sprawdzenie czy nie posługujemy się fikcyjnymi fakturami. Powyższe zmiany nie ominą również firm rodzinnych które w zależności od wielkości będą musiały już od lipca 2016 lub 2018 wdrożyć oprogramowanie umożliwiające funkcjonowanie JPK. JPK zakłada także wgląd organów podatkowych w firmowe rachunki bankowe.

Firmy rodzinne pod lupą organów podatkowych- dodatkowe wymogi dokumentacyjne
Z komunikatów prasowych zamieszczonych na stronie MF wynika, że w 2016r. organy podatkowe skupią się na badaniu problematyki cen transferowych czyli badaniu rynkowości wynagrodzeń ustalanych w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi. To bardzo ważna informacja dla firm rodzinnych ponieważ bardzo często działają one w strukturach powiązanych rodzinnie przedsiębiorstw.

Na gruncie przepisów podatkowych istnieje wymóg, że podmioty powiązane handlujące między sobą muszą posiadać dodatkową dokumentacje, w której wykażą, że ceny jakie stosują mają charakter rynkowy innymi słowy, że nie wykorzystują powiązań rodzinnych lub kapitałowych, aby stosować ceny zbyt niskie lub zbyt wysokie.

Co więcej po zmianach od 2015 r. obowiązek posiadania takiej dokumentacji dotyczy także samych umów spółek osobowych jeśli wspólnicy są powiązani np. rodzinnie – zawierając umowę spółki muszą wykazać, że poziom udziału w zysku dla wspólników stosunku do poziomu ich odpowiedzialności za długi spółki jest rynkowy. Może to być dość trudne w przypadku tzw. spółek hybrydowych czyli spółek komandytowych których komplementariuszem jest spółka z o.o.

Powyższe zapowiedzi kontroli oraz zmiany oznaczają dodatkową pracę dla firm rodzinnych i konieczność zabezpieczenia się specjalną dokumentacją podatkową. Sankcje za stosowanie cen nierynkowych są bardzo dotkliwe bo organy mogą zastosować stawkę 50 % od doszacowanego dochodu bądź zakwestionować zasadność zaliczania w koszty podatkowe wynagrodzeń płaconych podmiotom powiązanym.

Klauzula obejścia prawa – jakie niesie zagrożenia dla firm rodzinnych
13 maja 2016 r. uchwalono nowelizację Ordynacji podatkowej, która wprowadza do polskiego prawa klauzulę mającą przeciwdziałać unikaniu opodatkowania. Zadaniem klauzuli jest uniemożliwianie dokonywania czynności sztucznych, bez uzasadnienia gospodarczego, za pomocą których podatnicy próbowaliby ominąć przepisy i osiągnąć korzyści podatkowe.

Jeśli MF uzna, że dana czynność podatnika, została podjęta przede wszystkim lub tylko i wyłącznie w celu obniżenia podatku, może wydać decyzję i określić w niej podatek do zapłaty we właściwej wysokości.

Klauzula może mieć zastosowanie do transakcji na udziałach, sprzedaży lub wynajmu nieruchomości, transakcji dotyczących znaków towarowych (np. udzielania licencji), umów spółek itp. Ta kwestia również dotyczy firm rodzinnych bowiem bardzo często tego typu transakcje występują w takich podmiotach. Trzeba zatem dokładnie przeanalizować swoje dotychczasowe transakcje oraz przemyśleć transakcje planowane tak, aby organy nie zarzuciły, że są czynnościami pozornymi mającymi na celu jedynie optymalizację podatkową.

Bądźmy w kontakcie:

user

Anna Resiak

Doradca podatkowy
tel: 734 179 942
tel./fax: 012 422 42 55 w. 34
a.resiak@misp-modzelewski.pl